Wat Sinterklaas ons vertelt over God

Sinterklaas wordt wel eens vergeleken met God. Of beter gezegd, geloof in Sinterklaas wordt vergeleken met geloof in God: een overduidelijke illusie voor simpele zielen en kinderen.

Deze vergelijking is niet vleiend bedoeld, en zo wordt het doorgaans ook niet opgevat. Welke gelovige wil aanhoren dat hij in een sprookje gelooft, dat het simpel is om te denken dat God bestaat, dat Hij thuishoort in de categorie paashaas en Roodkapje?
Toch is de overeenkomst tussen Sinterklaas en God niet zo gek. Zij hebben zelfs heel wat meer gemeen dan je op het eerste gezicht zou denken. Beiden hebben een christelijke achtergrond en een lange geschiedenis. En God heeft, net als Sinterklaas, een reeks grote gedaanteveranderingen ondergaan. Lees Verder…

Het einde van de wereld komt eraan: koopt allen browniemix

Afbeelding: Marcus Revertegat

Een jongen van 12 jaar trekt de wildernis in. Het is najaar en al aardig koud, de grond is bezaaid met dode bladeren en er staan hoge, kalende bomen zover het oog reikt. Van stevige takken en een heleboel bladeren bouwt hij een klein onderkomen dat hem kan beschermen tegen kou en regen. Voorzichtig wurmt hij zich in het hol om te testen of het stevig en waterdicht is. ’s Avonds stookt hij met touw, droge bladeren en stokjes een vuurtje. Zijn vader vergezelt hem en ze zitten gebroederlijk bij elkaar. Nu de jongen heeft laten zien dat hij deze overlevingsvaardigheden beheerst, overhandigt zijn vader hem zijn navelstreng, die hij al die jaren heeft bewaard voor dit moment. Dit symboliseert de onafhankelijkheid van zijn moeder en vader, zijn overgang van jongen naar man. Lees Verder…

Religie in fictie, deel 2: aanraders

Voor deel 1 (over onder anderen De alchemist en The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy), klik hier.

Deze keer eigenlijk alleen maar aanraders, stuk voor stuk boeken om jezelf in te verliezen. Bij uitstek geschikt dus voor de komende koude maanden.

Amerikaanse goden (American Gods), Neil Gaiman

Genre: Fantasy, mythologie, mysterie, thriller/horror
Synopsis:
Amerika is een land van migranten. In dit epische werk zijn het niet alleen mensen die erheen trekken; zij nemen hun goden mee. Zolang er mensen in ze geloven blijven deze goden en andere mythische wezens bestaan, maar de devotie en offers die zij in hun moederland ontvingen zijn moeilijk te krijgen in het moderne Noord-Amerika. Hoe minder mensen zich hen herinneren en vereren, hoe kleiner hun macht is. De meer pragmatische types passen zich aan en nemen een anonieme plek in tussen de stervelingen, bijvoorbeeld als begrafenisondernemer (vorige baan: god van de doden). Anderen raken aan de drank, hebben anger issues, of dwingen mensoffers af. Lees Verder…

Religie in fictie: aanraders en afraders

English version, click here.

Religie is vreemd, dramatisch, gewelddadig en mysterieus. Geen wonder dus dat het een inspiratie is voor kunstenaars, en dus ook voor schrijvers. Of je nu historische romans schrijft, fantasy, science fiction, of literaire impressies, religie heeft een hoop te bieden. Volksverhalen, geheimzinnige cultussen, middeleeuwse machtsstrijd tussen koning en kerk, mythen, rituelen, morele vraagstukken en identiteit – allemaal veelbelovende thema’s en motieven voor verhalen.

Daarom heb ik hierbij wat boeken op een rij gezet die op de een of andere manier gebruik maken van religie. Soms heel subtiel en bijna onherkenbaar, soms als middelpunt van het plot. Tijdens het schrijven bleek de lijst toch wel erg lang, dus vandaag zal ik vijf boeken bespreken, later volgen er meer! De meeste zijn aanraders, sommige absolute afraders. Ik bespreek ze omdat ze om volstrekt onbegrijpelijke redenen wel erg populair zijn (*kuch* Alchemist). Lees Verder…

Religion in Fiction: a Reading List

Religion is weird, dramatic, violent, fascinating and mysterious. No wonder that it inspires works of art.
For writers, religion is a great inspiration. Whether you are a writer of historical novels, fantasy, science fiction, or impressionist portraits, religion offers you a sheer endless heap of material. Folk tales, long gone cults, medieval power struggles, myths, rituals, moral dilemmas and the struggle with identity – these are all great themes and patterns for a story.

So here are some books I read that made use of religious imagery – some subtly in the margins of a bigger tale, some boldly focusing on gods and witches. I will praise most of them, because they were great. I will also suggest which books you can safely ignore without missing a second of sleep (whatever others have told you – I’m looking at you, Alchemist). While writing this the list kept growing, so I will follow up later with more. Lees Verder…

Witchcraft in Holland

Last April, the Leiden Institute for Religious Studies organized a symposium about ‘Hekserij in Holland’ (Witchcraft in Holland). Originally, the idea was that two guest speakers would answer questions from students who attended the course about New Religious Movements and New Age. However, more people showed interest in the subject of modern witchcraft and it was decided to organize a public symposium. A good decision; the turn up was impressive and the two speakers were entertaining, interesting and complemented each other very well. Lees Verder…

Religie bestaat niet

Over het belang van deconstructie en de verblindende werking van hokjes.

flickr / Danxms3

Het is een veelvoorkomend misverstand dat over religie iets gezegd kan worden. Desondanks gebeurt dat regelmatig. Met rotsvaste overtuiging wordt religie van alles genoemd, vaak tegenstrijdig: religie is de bron van het kwaad, religie is de bron van moraal, religie is goed, religie is achterhaald, religie is vrouwonvriendelijk, religie is verdraagzaam, religie is spiritueel, religie is gewelddadig, religie is een verrijking, religie is cultuur, religie is een hersenfunctie, religie is een ideologie…
Kortom, wat religie is, is volstrekt onduidelijk. Dat houdt mensen echter niet tegen om in de meest generaliserende kreten over religie te spreken, en dat leidt doorgaans niet tot een zinnige, originele of interessante discussie. Lees Verder…

Geloven achter de voordeur

Reactie op ‘Geloven doe je maar in je eigen tijd en ruimte‘ door Anton van Hooff.

De dooddoener ‘geloven doe je maar achter je eigen voordeur’ is weer van stal gehaald. Deze keer door Anton van Hooff, voorzitter van vereniging De Vrije Gedachte, in zijn betoog op de website van Trouw tegen het prevaleren van religieuze regels boven die van de staat.

Van Hooff verwijt de politiek een laffe houding tegenover religie. Het mislukken van een verbod op ritueel slachten, het gebrek aan verontwaardiging over besnijdenis, en de voorzichtigheid waarmee over het algemeen wordt omgegaan met religieuze gevoeligheden, zouden het bewijs zijn van deze laffe houding. Lees Verder…

Lang leve het cultuurrelativisme

Bron: Loesje

Relativisme is angstaanjagend. Ten minste, als je mensen als Geert Wilders moet geloven. Zij zien relativisme, en dan met name cultuurrelativisme, als een bedreiging voor de superieure westerse verworvenheden als godsdienstvrijheid, democratie, en gelijkheid. Lees Verder…

Feministische theologie: God is een vrouw

The Woman's Bible By Elizabeth Cady Stanton, via Wikimedia Commons

Afgelopen week heeft het Vaticaan zich uitgesproken tegen de ‘Leadership Conference of Women Religious‘, een Amerikaanse organisatie van nonnen die zich hard maakt voor gelijke rechten, onder andere door te ijveren voor het openstellen van alle posities voor vrouwen en homoseksuelen. De nonnen werden berispt om hun ‘ernstige overtreding van decorum en doctrine’. Dit is tekenend voor twee dingen: de conservatieve opvattingen van het Vaticaan, en voor het dilemma van vrouwen die een religie aanhangen met patriarchale trekken: hun religie hervormen of een alternatief zoeken? Lees Verder…